ماسک ادغام تسلا و اسپیسایکس را بررسی میکند؛ توافق هنوز قطعی نشده است

ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا و اسپیسایکس، اعلام کرده است که ادغام احتمالی این دو شرکت را بررسی میکند؛ اما تصمیم نهایی گرفته نشده و هیچ توافق الزامآوری میان طرفها شکل نگرفته است. مطابق گزارش بیبیسی فارسی، این موضوع در تماس تلفنی ماسک با تحلیلگران مالی، همزمان با بررسی کارنامهٔ سهماههٔ اسپیسایکس مطرح شد. او در پاسخ به پرسشی دربارهٔ مطلوبیت چنین ادغامی گفت اصل ایده را مثبت میداند، ولی آن را اقدامی قطعی معرفی نکرد.
برای بررسی موضوع، کمیتههای ویژهای در هر دو شرکت تشکیل شدهاند. به گفتهٔ ماسک، این کمیتهها هنوز دربارهٔ شرایط معامله به توافق نرسیدهاند و ممکن است اساساً هیچ قراردادی به نتیجه نرسد. این نکته برای خواندن خبر اهمیت دارد: بحث دربارهٔ ادغام با اعلام ادغام تفاوت دارد و تشکیل یک کمیته بهتنهایی به معنی تصویب معامله نیست. تصمیمهایی از این نوع علاوه بر توافق شرکتها، به ملاحظات سهامداران و مقررات مربوط نیز وابستهاند.
مقیاس مالی طرح بسیار بزرگ است. در گزارش بیبیسی، ارزش تسلا حدود ۱٫۵ تریلیون دالر و ارزش اسپیسایکس نزدیک به دو تریلیون دالر برآورد شده است. اگر شرکتها سرانجام به توافق برسند، معامله میتواند در ردیف بزرگترین ادغامهای شرکتی قرار گیرد. بااینحال، این ارقام برآوردهای ارزشگذاریاند، نه مبلغ نهایی یک قرارداد امضاشده؛ هنوز دربارهٔ ساختار حقوقی، نسبت مالکیت یا شرایط دقیق احتمالی معامله اعلام قطعی صورت نگرفته است.
نقطهٔ اتصال کسبوکارهای این دو شرکت در حوزههای فناوری گستردهتر شده است. تسلا علاوه بر تولید موتر برقی، سرمایهگذاریهای خود را به رباتها و سامانههای هوشمند گسترش داده است. اسپیسایکس نیز، در کنار پرتاب موشک و عرضهٔ اینترنت ماهوارهای استارلینک، به فعالیت در بخش زیرساخت و رایانش ابری توجه نشان میدهد. ماسک استدلال میکند هماهنگی نزدیکتر میان فعالیتهای مرتبط با تراشه، نرمافزار و هوش مصنوعی ممکن است کارایی مجموعهٔ شرکتهایش را افزایش دهد.
دادههای مالی منتشرشده در گزارش، تصویری پیچیدهتر از صرفِ رشد ارزش بازار ارائه میکنند. به نوشتهٔ بیبیسی، بخش رایانش ابری اسپیسایکس در تازهترین دورهٔ گزارششده حدود ۷٫۵ میلیارد دالر درآمد و استارلینک نزدیک به ۵٫۲ میلیارد دالر درآمد داشتهاند. در همان حال، اسپیسایکس در مجموع هنوز سودآور توصیف نشده و رقم زیان آن از آغاز سال حدود ۱٫۱ میلیارد دالر گزارش شده است. این تفاوت میان درآمد یک بخش و سود کل شرکت باید در ارزیابی اقتصادی معامله احتمالی در نظر گرفته شود.
واکنش بازار نیز در گزارش انعکاس یافته است: قیمت سهام اسپیسایکس در معاملات پس از ساعت رسمی، هشت درصد بالا رفت و سهام تسلا پس از هفتههایی از کاهش محدود، حدود دو درصد افزایش یافت. چنین تغییرهایی میتوانند نشاندهندهٔ توجه سرمایهگذاران به خبر باشند، ولی به معنی اطمینان آنان از تصویب ادغام نیستند. در شرایطی که هنوز متن قراردادی منتشر نشده، هرگونه نتیجهگیری قطعی دربارهٔ ارزش معامله یا پیامدهای آن زودهنگام خواهد بود.
موضوع تضاد منافع برای تصمیمگیری نیز مطرح است؛ زیرا ماسک در رأس هر دو شرکت قرار دارد. او گفته است در هیچیک از کمیتههای ویژهٔ بررسی ادغام حضور ندارد و جایگاه خود را مصداقی از تضاد منافع میداند. بهگفتهٔ وی، دستکم ۵۰ درصد از سهامداران تسلا باید با معامله موافقت کنند. بنابراین، حتی موافقت شخصی ماسک یا ارزیابی مثبت مدیران نمیتواند جایگزین سازوکار رسمی تصویب معامله شود.
این بررسی در ادامهٔ تغییرات ساختاری دیگری در شرکتهای مرتبط با ماسک مطرح شده است. براساس گزارش بیبیسی، شرکتهای ایکس و ایکسایآی پیشتر به مجموعهٔ مرتبط با اسپیسایکس پیوستهاند و همکاری در حوزهٔ تراشه نیز در برنامههای آنها مطرح است. با وجود این پیشینه، ادغام تسلا و اسپیسایکس هنوز در مرحلهٔ مطالعه قرار دارد و برای آن زمان اجرای مشخص یا نتیجهٔ تضمینشدهای اعلام نشده است. اطلاعات این مطلب از گزارش بیبیسی فارسی تنظیم شده و به معنی مصاحبه یا گزارش میدانی اختصاصی ربیع نیست.
