هشدار سازمان جهانی صحت دربارهٔ گرمای شدید؛ ۱٫۵ میلیارد کودک در معرض موج‌های گرما
سازمان جهانی صحت (WHO)، سازمان جهانی هواشناسی، یونیسف و صندوق جمعیت سازمان ملل روز ۲۱ اکتوبر ۲۰۲۶ نخستین مجموعهٔ مشترک شاخص‌های اولویت‌دار را برای سنجش پیامدهای گرمای شدید بر زنان باردار، نوزادان و کودکان معرفی کردند. این چارچوب برای کمک به کشورها در ثبت منظم خطرهای صحی، آماده‌سازی مراکز درمانی و واکنش زودهنگام در برابر موج‌های گرما تدوین شده است؛ هدف آن صرفاً ثبت دما نیست، بلکه شناخت تغییراتی است که هم‌زمان در سلامت گروه‌های آسیب‌پذیر رخ می‌دهد.
بر بنیاد اطلاعیهٔ رسمی سازمان جهانی صحت، پژوهش‌ها نشان می‌دهند مواجهه با گرمای شدید با افزایش ۲۶ درصدی احتمال تولد پیش از وقت ارتباط دارد. این درصد، نتیجهٔ مطالعات دربارهٔ ارتباط گرما و خطر تولد زودهنگام است و نباید به معنای افزایش قطعی خطر برای همهٔ زنان باردار تعبیر شود. کارشناسان همچنین تأکید دارند که تأثیر گرما از دوران بارداری تا سال‌های نخست زندگی ادامه می‌یابد و بررسی آن نیازمند داده‌های منظم و قابل مقایسه است.
ارقام مربوط به کودکان نیز قابل توجه است. طبق آمار سازمان جهانی صحت، نوزادان کمتر از یک‌سال در سال ۲۰۲۴ در مقایسه با دورهٔ مبنای ۱۹۸۶ تا ۲۰۰۵ با ۳۸۹ درصد روزهای بیشتر موج گرما روبه‌رو شدند. این سازمان شمار کودکانی را که در جهان در معرض موج‌های گرمایی با دفعات بیشتر، طولانی‌تر یا شدیدتر قرار دارند، حدود ۱٫۵ میلیارد نفر تخمین می‌زند. این دو شاخص دربارهٔ میزان مواجهه با گرما هستند و به معنای ابتلای تمامی این کودکان به بیماری نیستند.
چارچوب جدید از دولت‌ها می‌خواهد پیامدهایی چون تولد پیش از وقت، مرده‌زایی، وزن پایین هنگام تولد، فشار خون دوران بارداری، مرگ‌ومیر کودکان و مراجعه به مراکز صحی در روزهای بسیار گرم را زیر نظر بگیرند. بررسی حضور کودکان در مکتب نیز می‌تواند نشان دهد که گرمای شدید چگونه زندگی روزانه و آموزش آنان را مختل می‌کند. گردآوری چنین داده‌هایی، مقایسهٔ مناطق و دوره‌های زمانی را امکان‌پذیر می‌سازد.
پیشنهاد دیگر سازمان جهانی صحت، پیوند دادن اطلاعات عادی نظام صحی با داده‌های مربوط به مواجهه با گرما، از جمله درجهٔ حرارت هواست. از این طریق ممکن است افزایش غیرمعمول برخی مشکلات صحی در هنگام موج گرما شناسایی شود و سپس موضوع برای تشخیص ارتباط احتمالی بررسی گردد. هم‌زمانی افزایش دما و یک مشکل صحی به‌تنهایی رابطهٔ علت و معلولی را ثابت نمی‌کند؛ از همین‌رو چارچوب جدید بر تحقیق پس از شناسایی نشانه‌های خطر تأکید دارد.
بروس گوردون، مسئول موقت بخش محیط زیست و تغییر اقلیم سازمان جهانی صحت، در توضیح این برنامه گفته است که نظام‌های صحی برای شناخت واقعیت خطرهای رو‌به‌افزایش گرما و اقدام عملی به اطلاعات نیاز دارند. داکتر پاسکال آلوته، از مدیران این سازمان، نیز بر ثبت و تحلیل پیامدهایی مانند بیماری کودکان، تولد زودهنگام و مراجعه به مراکز درمانی تأکید کرده است. به‌گفتهٔ این نهاد، بدون اندازه‌گیری دقیق پیامدها، برنامه‌ریزی برای حفاظت از مادران و کودکان دشوار خواهد بود.
سازمان جهانی صحت از کشورها خواسته است برنامه‌های مشخص مقابله با گرما را متناسب با شرایط محلی تهیه کنند؛ هشدار زودهنگام را تقویت کنند؛ شفاخانه‌ها را برای افزایش احتمالی مراجعه‌کنندگان آماده سازند؛ و خانواده‌ها و جوامعی را که بیشتر در معرض خطر قرار دارند شناسایی کنند. این برنامه باید در خدمات روزمرهٔ صحی نیز در نظر گرفته شود، نه اینکه تنها هنگام وقوع یک موج شدید گرما اجرا گردد. این گزارش با مراجعه به اطلاعیهٔ رسمی سازمان جهانی صحت به تاریخ ۲۱ اکتوبر ۲۰۲۶ تنظیم شده است. ارقام و یافته‌ها به همان اطلاعیه تعلق دارند؛ گزارش شامل مصاحبهٔ اختصاصی یا مشاهدهٔ میدانی نیست. پیوند متن رسمی سازمان جهانی صحت در پایان این صفحه برای بررسی جزئیات درج شده است.