آغاز سفر کاوشگر ژاپنی به قمر مریخ؛ بازگرداندن ۱۰ گرام نمونه از فوبوس تا ۲۰۳۱ هدف‌گذاری شد
کاوشگر «اکتشاف قمرهای مریخ» یا MMX، متعلق به آژانس فضایی جاپان، روز ۲۰ اکتوبر ۲۰۲۶ با راکت H3 از مرکز فضایی تانیگاشیما پرتاب شد. آژانس فضایی اروپا موفقیت پرتاب را تأیید کرده و آژانس فضایی جاپان نیز روز ۲۱ اکتوبر اعلام کرد که مرحلهٔ حساس عملیات ابتدایی کاوشگر به پایان رسیده و وضعیت فنی آن سالم ارزیابی شده است. بی‌بی‌سی فارسی در گزارشی به تاریخ ۱۹ اکتوبر، پیش از پرتاب، هدف‌ها و دشواری‌های علمی این مأموریت را تشریح کرده بود.
طبق برنامهٔ منتشرشده از سوی نهادهای فضایی، این فضاپیما پس از سفری نزدیک به یک سال در آگست ۲۰۲۷ به محدودهٔ مریخ می‌رسد. مأموریت قرار است از فاصلهٔ نزدیک فوبوس، قمر بزرگ‌تر مریخ، و همچنین دیموس، قمر کوچک‌تر آن، را بررسی کند. فرود برای نمونه‌برداری در مراحل بعدی مأموریت پیش‌بینی شده و بازگشت محفظهٔ نمونه‌ها به زمین برای سال ۲۰۳۱ هدف‌گذاری شده است؛ این تاریخ‌ها برنامه‌های آینده‌اند، نه دستاوردهای انجام‌شده.
فوبوس و دیموس قمرهایی کوچک و نامنظم‌اند. بر اساس توضیحات دانشمندان در گزارش بی‌بی‌سی، قطر تقریبی فوبوس ۲۰ کیلومتر و قطر دیموس نزدیک به ۱۰ کیلومتر است. مسئلهٔ اساسی هنوز چگونگی پیدایش این دو جرم است: آیا آن‌ها از مواد پرتاب‌شده پس از برخورد جرمی بزرگ با مریخ شکل گرفته‌اند، یا سیارک‌هایی بوده‌اند که گرانش این سیاره آن‌ها را به دام انداخته است؟ تحلیل ترکیب مواد سطح فوبوس می‌تواند برای سنجش این دو توضیح شواهد تازه‌ای فراهم کند.
این مأموریت علاوه بر دستگاه‌های بررسی از مدار، یک مریخ‌نورد کوچک به نام «ایدفیکس» را نیز با خود حمل می‌کند که با مشارکت نهادهای فضایی آلمان و فرانسه ساخته شده است. مأموریت این دستگاه بررسی نزدیک سطح و کمک به شناخت محیط فرود خواهد بود. پایین‌بودن گرانش فوبوس و تأثیر گرانش مریخ، عملیات فرود و حرکت روی سطح را به چالشی فنی تبدیل می‌کند؛ به همین دلیل شناسایی محل مناسب و ارزیابی شرایط سطح بخش مهمی از برنامه است.
در طرح مأموریت، کاوشگر پس از بررسی‌های مقدماتی برای برداشت خاک و ذرات سطحی فوبوس تلاش می‌کند و دست‌کم ۱۰ گرام نمونه را در محفظهٔ مخصوص بازگشت قرار می‌دهد. پژوهشگران می‌گویند حتی این مقدار اندک برای آزمایش‌های متعدد شیمیایی و کانی‌شناسی کافی است. آزمایش مواد در لابراتوارهای زمین می‌تواند جزئیاتی آشکار کند که بررسی از مدار یا با تجهیزات کوچک فرودآمده به‌تنهایی به دست نمی‌دهد.
دانشمندان همچنین احتمال می‌دهند بخشی از ذرات موجود بر فوبوس در گذشته بر اثر برخورد اجرام آسمانی از سطح مریخ جدا شده باشد. در صورت پیدا‌شدن چنین ذراتی در نمونه‌های بازگشتی، پژوهشگران می‌توانند اطلاعات بیشتری از تاریخ مواد سطح مریخ به دست آورند؛ اما این احتمال هنوز نتیجهٔ آزمایش نیست. قرار است محفظهٔ بازگشت در استرالیا فرود بیاید و نمونه‌ها پس از بازیابی برای مطالعهٔ علمی به مراکز تخصصی انتقال یابند.
این گزارش بر پایهٔ خبر بی‌بی‌سی فارسی به تاریخ ۱۹ اکتوبر، همراه با تأییدیه‌های بعدی نهادهای فضایی جاپان و اروپا دربارهٔ پرتاب و وضعیت کاوشگر، تنظیم شده است. تصویر همراه، عکس آرشیفی فوبوس در مأموریت وایکینگ ۲ ناسا در سال ۱۹۷۷ است و پرتاب تازهٔ MMX را نشان نمی‌دهد.