این پرسشی است که در هفته های اخیر در محافل سیاسی و رسانه ای آمریکا بیش از پیش مطرح شده است. گزارش های تازه رسانه های آمریکایی نشان می دهد دولت دونالد ترامپ در قبال ایران دو مسیر را به طور همزمان دنبال می کند: بررسی گزینه های نظامی و افزایش فشار بر تهران، در کنار تلاش برای گشودن کانال های تازه دیپلماتیک. گزارش های منتشرشده در رسانه های آمریکایی از دو روند همزمان در سیاست واشنگتن در قبال ایران حکایت دارند؛ از یک سو تلاش برای گشودن کانال های دیپلماتیک و از سوی دیگر بررسی گزینه های نظامی احتمالی.
روزنامه وال استریت ژورنال و وبسایت خبری اکسیوس از نشستی در کاخ سفید خبر داده اند که در آن فرمانده نیروهای آمریکا در خاورمیانه گزینه های نظامی علیه ایران را با رئیس جمهوری در میان گذاشته است. واشنگتن پست اما از تلاش دولت آمریکا برای گشودن کانالی دیپلماتیک از طریق محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، نوشته است. دریاسالار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام)، روز پنجشنبه در کاخ سفید با دونالد ترامپ دیدار کرده و گزینه های نظامی احتمالی علیه ایران را برای او تشریح کرده است.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش این کشور، و شماری از مقام های ارشد دیگر نیز در این نشست حضور داشته اند. به نوشته این روزنامه، محور گفت وگوها ادامه محاصره دریایی ایران و آمادگی برای ازسرگیری احتمالی عملیات نظامی گسترده بوده است. وال استریت ژورنال می نویسد پنتاگون در هفته های اخیر مواضع دفاعی خود را در خاورمیانه تقویت کرده، ذخایر تسلیحاتی اش را تکمیل کرده و نیروهایش را از پایگاه هایی که ممکن است در برابر حملات تلافی جویانه ایران آسیب پذیر باشند، جابه جا کرده است.
قرار است یک سامانه دفاع موشکی پاتریوت نیز به اسرائیل منتقل شود. این تدارکات در شرایطی انجام می شود که دولت ترامپ احتمال اقدام نظامی تازه علیه ایران را پس از انتخابات میان دوره ای کنگره در ۳ نوامبر (۱۲ آبان) بررسی می کند؛ هرچند هنوز تصمیم نهایی در این باره اعلام نشده است. وبسایت خبری اکسیوس به نقل از دو مقام آمریکایی گزارش داده است که دونالد ترامپ از دریاسالار کوپر خواسته درباره میزان اثربخشی محاصره دریایی ایران به او گزارش دهد.
به نوشته اکسیوس، رئیس جمهوری آمریکا می خواهد بداند این محاصره تا چه اندازه در رسیدن به اهداف واشنگتن موفق بوده است. آقای کوپر هم چنین گزارشی از عملیات نیروهای آمریکایی برای اسکورت نفتکش ها هنگام خروج از تنگه هرمز و از فشارهای اقتصادی اعمال شده بر ایران ارائه کرده است. اکسیوس این تحولات را بخشی از راهبرد دوگانه دولت ترامپ می داند: افزایش فشار نظامی و اقتصادی بر تهران، هم زمان با تلاش برای بازگرداندن آن به میز مذاکره.
واشنگتن پست، در یادداشتی به تلاش های دولت ترامپ برای برقراری ارتباط با محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و فرمانده پیشین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، پرداخته است. به نوشته دیوید ایگنیشس در واشنگتن پست، برخی مقام های کاخ سفید معتقدند محسن رضایی به دلیل جایگاه و نفوذ خود در ساختار قدرت ایران، می تواند در مذاکرات درباره توافقی که برای رهبری جمهوری اسلامی قابل قبول باشد، نقشی کلیدی ایفا کند.
بر اساس این گزارش، جی دی ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا، در نامه ای به محسن رضایی پیشنهاد کرده است که شخصا با او دیدار کند تا درباره دستیابی به توافقی برای پایان دادن به تنش ها گفت وگو کنند. به نوشته واشنگتن پست، مقام های آمریکایی بر این باورند که ارتباطات محسن رضایی با مجتبی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی، او را به گزینه ای موثر برای میانجیگری و پیشبرد مذاکرات تبدیل کرده است.
این روزنامه می نویسد واشنگتن در جست وجوی فردی در ساختار قدرت ایران است که نه تنها توانایی مذاکره داشته باشد، بلکه بتواند تعهدات معناداری درباره محدودیت های برنامه هسته ای ایران ارائه دهد. به نوشته ایگنیشس، تماس های دیپلماتیک پیشین با محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، به توافقی پایدار منجر نشد و به نظر می رسد دولت ترامپ اکنون در حال بررسی مسیرهای جایگزین برای گفت وگو با تهران است.
با این حال، نویسنده تاکید می کند که هنوز شواهد چندانی از تغییر موضع جمهوری اسلامی در موضوع هسته ای دیده نمی شود. واشنگتن پست در این یادداشت این پرسش را مطرح می کند که چگونه چهره ای که دهه ها در ساختار نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی حضور داشته، اکنون می تواند به یکی از عوامل اصلی دستیابی به توافق میان تهران و واشنگتن تبدیل شود؟ وبسایت خبری اکسیوس در گزارشی اختصاصی، به نقل از تحقیقی در پنتاگون، می نویسد ژنرال برت سیلویا، مسئول ارشد برنامه ریزی نظامی در ستاد مشترک ارتش آمریکا، اعتراف کرده است که در طول حدود یک سال، اطلاعات محرمانه ای درباره ایران و اوکراین را در اختیار دو خبرنگار از دو رسانه مختلف گذاشته است.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، این هفته او را برکنار کرد. به گفته یک مقام آمریکایی، آقای سیلویا پس از آنکه در چهار آزمون دروغ سنج مردود شد، در برابر دوربین به این کار اعتراف کرد. بر اساس این گزارش، او با بازجویان همکاری کرده و تلفن شخصی اش را برای بررسی های دیجیتال در اختیار آنها گذاشته است. به نوشته اکسیوس، درز اطلاعات دست کم از ژوئن ۲۰۲۵ آغاز شده و بعدتر از طریق پیام رسان رمزگذاری شده سیگنال و دست کم یک بار در دیداری حضوری در رستورانی در آرلینگتون ویرجینیا ادامه یافته است؛ دیداری که به این دلیل در رستوران برگزار شد که مجوز ورود خبرنگار به پنتاگون لغو شده بود.
در آن دیدار، ژنرال سیلویا بر اساس یادداشت هایی که از یک گزارش محرمانه برداشته بود، به صورت شفاهی به خبرنگاری که در حال نوشتن کتابی بود، درباره کمک های آمریکا به اوکراین اطلاعات داده است. مقام های آمریکایی همچنین مشکوک اند که او عمدا ردپای تماس هایش با یکی از خبرنگاران را در سیگنال پاک کرده و آن را تصادفی جلوه داده است. بنا بر این گزارش، آقای سیلویا گفته پیامی دریافت کرده که به گمان او به ایران مربوط می شد و هنگام حذف آن، کل تاریخچه پیام ها و تماس هایش با آن خبرنگار را نیز پاک کرده است.
به نوشته اکسیوس، برکناری ژنرال سیلویا تازه ترین نمونه از سخت گیری پنتاگون در دوره آقای هگست علیه درز اطلاعات به رسانه هاست. وزارت دفاع آمریکا در ژوئیه با همکاری وزارت دادگستری کارگروهی مشترک برای شناسایی منابع درز اطلاعات تشکیل داد و سال گذشته نیز شماری از خبرنگاران حوزه دفاعی در اعتراض به محدودیت های تازه، کارت های خبرنگاری خود در پنتاگون را تحویل دادند.
خبرگزاری رویترز در گزارشی تحقیقی، شبکه ای گسترده از نهادهای وابسته به وزارت دفاع ایران را شناسایی کرده که در دوران جنگ، با وجود تحریم های بین المللی و محاصره دریایی آمریکا، به واردات تجهیزات نظامی و کالاهای دومنظوره ادامه داده اند. رویترز با بررسی اسناد گمرکی، اطلاعات ثبت شرکت ها و سوابق حمل ونقل بین المللی، بیش از پنج هزار نهاد مرتبط با مجموعه های دفاعی ایران را شناسایی کرده است.
بر اساس این گزارش، تنها یکی از این نهادها از ژانویه ۲۰۲۵ تا ژوئن ۲۰۲۶ نزدیک به دو میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار کالا وارد کرده است. این محموله ها شامل مواد شیمیایی مورد استفاده در سوخت موشک، مواد منفجره، چاشنی های انفجاری، قطعات هواپیما و صدها دستگاه کامیون بوده است. رویترز مسیر این محموله ها را تا چین، روسیه، آلمان، سایر کشورهای اروپایی و امارات متحده عربی دنبال کرده است.
این گزارش همچنین به شیوه های غیرمتعارف تأمین مالی اشاره می کند که امکان انجام معاملات را بدون عبور از سازوکارهای معمول نظام بانکی بین المللی فراهم می سازد. به نوشته رویترز، سوابق محموله ها نشان می دهد حدود ۹۷ درصد این معاملات خارج از مسیرهای متعارف انتقال ارز میان کشورها تسویه شده اند. یافته های رویترز حاکی از آن است که این شبکه به ایران کمک کرده دسترسی خود را به مواد و تجهیزات راهبردی حفظ کند و احتمالا بخشی از توان نظامی آسیب دیده در جنگ را بازسازی کند.
با این حال، رویترز تأکید می کند شواهدی نیافته است که نشان دهد این نهادها مستقیما هدف تحریم دولت های غربی قرار گرفته اند. این گزارش همچنین اثبات نمی کند که همه کالاهای وارداتی صرفا برای مقاصد نظامی استفاده شده اند. مجموع این گزارش ها نشان می دهد که در واشنگتن هنوز تصمیم نهایی درباره اقدام نظامی تازه علیه ایران گرفته نشده است. در حالی که ارتش آمریکا برای سناریوهای مختلف آماده می شود، دولت ترامپ همزمان راه های تازه ای را برای گفت وگو با تهران نیز جست وجو می کند؛ وضعیتی که پاسخ به پرسش آغازین را همچنان مبهم و نامشخص نگه می دارد.